مسئولیت های انسان از دیدگاه قرآن و روایات دلایل نا کارآمدی و راه های کاربست آنها در تربیت
علی حیدری؛ طلبۀ پایۀ سوم مدرسۀ علمیۀ مدینة العلم کاظمیه یزد.
علی اکبر دهقانی اشکذری؛ استاد سطح یک و عضو گروه علمی – تربیتی، مدرسۀ علمیۀ مدینةالعلم کاظمیه، یزد، ایران.
انسـان نسـبت بـه اطرافیـان خـود بیگانـه نیسـت؛ بلکـه حتـی نسـبت بـه بـدن خـود نیـز مسـئول اسـت. در آیات و روایات فراوانی به مسـئولیتهای گونا گون انسـان در قبال خدا، خود، دیگر انسـانها و حتـی طبیعـت اشـاره شـده اسـت .تا کیـد روایـات بر لزوم پاسـخگو بودن و مسـئولیت در قبـال خانواده ،پیامبـران، نعمتهـای الهـی و حتـی عقـل و عمـر نشـان از توجـه مؤکـد دیـن بـه مقولـه مسـئولیت دارد .بسیاری از مسـائلی که در حوزه دین بر آنها تا کید شـده بیارتباط با حوزههای دیگر نیسـت و میتواند نقشآفریـن باشـد.
نویسـنده در صـدد اسـت کـه علاوه بـر بیـان مسـئولیتهای انسـان بـا تا کیـد بـر آیـات و روایـات ،ابتـدا بـا ذکـر عوامـل مسـئولیت گریزی، از آسیبهایی که میتواند به خصیصه مسـئولیتپذیری وارد کند جلوگیـری کـرده و سـپس بـا بـه کارگیـری حـس مسـئولیتپذیری بـا روشهـایی ماننـد ایجـاد انگیـزه، ابـتلا و آزمـون و توجـه دادن بـه پیامدهـا و نتایـج اعمـال، نقـش اساسـی آن را در زمینـه تربیـت مورد بررسـی قـرار دهد.
قرآن کریم.
نهج البلاغه.
1. ابـن بابویـه، محمـد بـن علـی (1413) مـن لا یحضـره الفقیـه، قـم، دفتـر انتشـارات اسـلامی وابسـته بـه جامعـه مدرسـین حـوزه علمیـه قم .
2. باقری، خسرو (1382) نگاهی دوباره به تربیت اسلامی، تهران، مدرسه.
3. جوهری، اسماعیل بن حماد (1376) صحاح، بیروت، دارالعلم للملایین.
4. داوودی، محمد (1391) سیره تربیتی پیامبر و اهل بیت (ع)، قم، پژوهشکده حوزه و دانشگاه.
5. دهخدا، علی اکبر (1335) لغتنامه ،تهران، سیروس.
6. دیلمی، حسن بن محمد (1412) ارشاد القلوب، قم، الشریف الرضی.
7. دین پرور، سیدجمال الدین (1394) دانشنامه نهج البلاغه، بی جا، مؤسسه فرهنگی مدرسه برهان.
8. راغب اصفهانی، حسین بن محمد (1374) مفردات الفاظ قرآن، بیروت، دارالعلم.
9. طباطبایی، سیدمحمدحسین (بی تا)، المیزان، بیروت، مؤسسه الاعلمی للمطبوعات.
10. کاردان، علی محمد (1395) درآمدی بر تعلیم و تربیت، تهران، سمت.
11. کلینی، محمد بن یعقوب (1407) الکافی، تهران، دارالکتاب الاسلامیه.
12. مطهری، مرتضی (1367) تعلیم و تربیت در اسلام، تهران، صدرا.
13. وطن دوسـت، رضـا (1388) مسـئولیت پذیری و مسـئولیتگریزی (فرهنـگ روابـط اجتماعـی در آموزه هـای اسـلامی) مشـهد، دانشـگاه علـوم اسـلامی رضـوی.
