تبیین عوامل شناختی موثر در ناسازگاری زوجین

دوره انتشار:
ویژه نامۀ همایش ملی بانوی هزارۀ اسلام، تابستان 1403
نوع مقاله:
علمی - پژوهشی
صفحات:
5 - 32
نویسندگان:

مهدی یاوری؛ پژوهشگر مرکز پژوهش و آموزش‌ها‌ی کاربردی مدرسۀ علمیۀ محمدیه یزد.

چکیده:
ناسـازگاری زوجین از جمله چالش‌هایی اسـت که بسیاری از خانواده‌ها با آن مواجه هسـتند کـه عـدم رفـع ایـن چالـش می‌توانـد خانـواده را بـه کام طلاق کشیـده و آسیب‌هـای متعـددی را بـرای اعضای خانواده و به‌دنبال آن برای جامعه در پی داشـته باشـد. بر اسـاس نتایج برخی از پژوهش‌ها، ناسـازگاری یکـی از علـل عمـده تنش‌هـای بین‌فـردی خانـواده بـوده و نتایـج چنـد مطالعـه مؤیـد آن اسـت کـه ایـن مقولـه از علـل عمـده طلاق در خانـواده اسـت. طبق آمار، طلاق در ده سـال اخیر، سـی و هفـت درصـد (%37) رشـد داشـته اسـت. بـه نظـر می‌رسـد ایـن مسـئله، نشـان‌دهنده سـازگاری پائیـن برخـی از زوج‌هـا در روابـط بـا هـم بـوده و پرداختـن بـه موضوعـات ناسـازگاری زنـاشویی به‌عنـوان یکـی از عوامـل دخیـل در طلاق و تعارضـات را ضروری می‌نمایـد. عوامـل متعـددی می‌توانـد در ایجـاد یـا تشـدید ناسـازگاری زوجیـن مؤثـر باشـد کـه یکـی از آنهـا، عوامـل شـناختی اسـت. پژوهـش حاضـر بـا روش توصیفـی بـا هـدف تبییـن عوامـل شـناختی مؤثـر در ناسـازگاری زوجیـن انجام گرفته اسـت. آنچه در ایـن مقالـه بـه آن پرداختـه می‌شـود در مرحلـه اول تعریـف مفاهیـم عوامـل شـناختی و ناسـازگاری و در مرحلـه بعـد، بررسـی برخـی از عوامـل شـناختی مؤثـر در ناسـازگاری زوجیـن اسـت. یافته‌هـا و نتایـج پژوهـش نشـان داد کـه انتظـارات بی جـا و باورهـای غیرمنطقـی، انتخـاب نادرسـت سـبک‌های حـل تعـارض بیـن زوجیـن، خطـای تعمیم‌سـازی، عـدم درک متقابـل و آشـنایی بـا خصوصیـات یکدیگـر و همچنیـن عـدم آشـنایی بـا آئیـن همسـرداری و توجـه نکـردن بـه وظایـف و حقـوق یکدیگـر، ازجملـه عوامـل شـناختی تأثیرگـذار در ایجـاد یـا تشـدید ناسـازگاری زوجیـن می‌باشـد.
کلیدواژگان:
عوامل شناختی، ناسازگاری، طلاق، زوجین، همسران، تعارض.
منابع:

1. قرآن کریم
2. سایت «khamenei.ir» مقالـه «سـازش و سـاز گاری»، farsi.khamenei.ir.
3. سایت «khamenei.ir» مقالـه « حقـوق متقابـل زن وشـوهر »، farsi.khamenei.ir.
4. امامی، سید حسن (1368ش) «حقوق مدنی»، قم: انتشارات اسلامیه، چ5، ج4.
5. جوادی آملی، عبدالله (1386ش) «زن در آیینه جمال و جلال»، قم: اسراء.
6. حسن، عمید (1375ش) «فرهنگ فارسی»، تهران: امیرکبیر، چ6.
7. حسینـی، محمـد؛ خـدایی، مهـدی؛ صدیقـی، ابراهیـم (1399ش ( «نـشوز و ناسـازگاری زوجیـن در فقـه اسلامـی» مجلـه: مطالعـات راهبـردی علـوم انسـانی و اسلامـی، پاییز - شـماره31 (28 صفحـه - از 33 تـا 60) .
8. حکیمی، محمد (1387ش) «دفاع از حقوق زن»، مشـهد: بنیاد پژوهشـهای اسلامی، چ7.
9. خاتمـی، سیـد سـلمان (1401ش ( «خـود مـحوری و نقـش آن در ناسـازگاری زوجیـن بـا تا کیـد بـر آیـه 128 سوره نسـاء» مجلـه: سـخن جامعـه، تابسـتان، سـال یازدهـم، شـماره 22، (12صفحـه - از 68 تـا 79 ) .
10. هوشـمندی، رودابـه؛ احمـدی، خدابخـش؛ کیامنـش، علیرضـا (1398ش ( «تحلیلـی بـر علل تعارضـات زنـاشویی در دو دهـه اخیـر ( یـک مرور نظامنـد) مجلـه علـوم روان‌شـناختی، دوره هجدهـم، شـماره 79 ، ص719-797.
11. شیرعلیـان، میثـم؛ سـمواتیان، راهلـه؛ هاشـم پوربلتـرک، عاطفـه؛(1400ش) «نقـش خطاهـای شـناختی و باورهـای غیرمنطقـی در تعارضـات زنـاشویی در دوران بحـران کرونـا ویروس»، نهمیـن کنگـره ملـی آسیـب شناسـی خانـواده و پنجمیـن جشـنواره ملـی خانـواده پژوهـی.
12. صفـایی، سیـد حسیـن؛ امامی، سید اسـدالله (1402ش) «مختصر حقـوق خانواده»، تهران: میزان، چ6.
13. طباطبـایی، سیـد محمـد حسیـن (1374ش) «ترجمـه تفسیرالمیـزان»، قـم: دفتر انتشـارات اسلامـی) وابسـته بـه جامعـه مدرسـین حوزه علمیـه قـم،چ5، (20جلـدی) ج4 .
14. الطبرسـی، ابی علـی الفضـل بـن الحسـن (1415ق) ‌مجمـع البیـان فـی تفسیـر القـرآن»، لبنـان- بیروت: مؤسسـة الأعلمـی للمطبوعـات ، ج۳.
15. عباسـی، خیـام؛ ارشـاد، فرهنـگ (1391 ( «بررسـی عوامـل اجتماعـی، فرهنگی و روانـی مؤثر بر ناسـازگاری زنـاشویی در شوشـتر در سـال 1389»، مجلـه:زن و مطالعـات خانـواده، بهار- شـماره 15 رتبـه علمی-پژوهشـی (دانشـگاه آزاد)، (22 صفحـه - 127 تا 148) .
16. عمرانـی، سیمیـن؛ جمهـری، فرهـاد؛ احـدی، حسـن، (1398) «پیش‌بینـی سـازگاری زنـاشویی بـر اسـاس انتظـارات زنـاشویی بـا نقش میانجـی تعارض‌های زنـاشویی، نشریه علمی روان‌شناسـی اجتماعـی، 7 (51)، ص(97-89) .
17. غلامرضا، انصاف‌پور (1384) «فرهنگ فارسی»، تهران: نشر زوار، ج4.
18. فیـض کاشـانی، مـولا محسـن (1376 ( «الاصفـی فـی تفسیـر القـرآن»، قـم: دفتـر تبلیغـات اسلامـی حوزه علمیـه قـم، ج۱.
19. قرشـی بنایی،سیـد علـی ا کبـر (۱۳۹۱ ( «احسـن الحدیـث»، قـم: دفتـر نشـر نویـد اسلام، چ1، ج۲.
20. کاتوزیان، ناصر (1377) «حقوق مدنی در نظم حقوقی کنونی»، تهران: دادگستر.
21. مجلسـی، محمدباقـر «بِحارُالاَنـوار الجامِعَـةُ لِـدُرَرِ أخبـارِ الأئمـةِ الأطهـار»، تهـران: دارالکتـب الاسلامیـه، ج73.
22. محقـق دامـاد، مصطفـی (1402) «بررسـی فقهـی حقـوق خانـواده»، تهـران: مرکـز نشـر علوم اسلامی.
23. حـرّ عامـلی، محمـد بـن حسـن (1414ق) «وسـایل الشیعـه الی تحصیل مسـائل الشریعه»، آل‌البیـت، ج 8.
24. مختـاری، میـر فـرد؛ عبـدالله، ولی‌نـژاد (1393) «میـزان دینـداری و ارتبـاط آن بـا اسـتفاده از شـبکه‌های اجتماعـی اینترنتـی»، جامعـه شناسـی کاربـردی ،28 (6).
25. المدرسـی، سیـد محمـد تقـی (1419ق) «مـن هـدی القـرآن»، بیروت: دار القـاری، (13جلـد) چ2.
26. مطهری، مرتضی (1385) «یادداشت‌های استاد مطهری»، تهران: صدرا، چ3، ج5.
27. مـکارم شیـرازی، ناصـر و دیگـران (1366ش) «تفسیر نمونه»، تهـران: دارالکتاب الاسلامیه، ج 3.
28. مهدی، نیلی‌پور (1385ش) «مدیریت خانواده»، قم: سلسبیل، چ1، ج2.
29. نامـدارپور، فهیمـه (1402ش) «بررسـی علل ناسـازگاری زنـاشویی در تعاملات زوجی (مطالعه کیفـی) مجلـه :خانـواده درمانـی کاربـردی، بهـار، دوره چهـارم، شـماره 1، رتبـه ب (وزارت علـوم18) ص1 تـا 18.
30. نوری، حسیـن بـن محمدتقـی (1408ق) «مستدرک‌الوسـائل و مسـتنبط المسـائل»، قم: مؤسسـه آل‌البیـت علیهم‌الـسلام احیاءالتـراث، ج۱4.
31. هاشـمی رفسـنجانی، اکبـر (1386ش) «تفسیـر راهنمـا»، قـم: بوسـتان کتـاب قـم (انتشـارات دفتـر تبلیغـات اسلامـی حوزه علمیـه قـم) (21جلـد) ج۳.
32. یوسـفی، شـلبر (1394ش) «اثربخشـی آموزش حـل تعـارض بـر رضایـت زنـاشویی و صمیمیت روان‌شـناختی زوجین»، پایان‌نامه کارشناسی‌ارشـد، روان‌شناسـی بالینی، دانشـگاه آزاد اسلامـی.
33. یوسفیان، نعمت‌الله (1387ش) «مدیریت زن در خانواده»، تهران: زمزم هدایت، چ1.
34. Ahmadi Khodabakhsh, Paknezhad Fereshteh. Status of differentiation indicators in .39- 219:)3(8;2017 .Tehran families Quarterly of Counseling Culture and Psychotherapy ]In Persian[
35. Handbook of emotional intelligence. San .)2006( .Bar _on, R. & Parker, J.D.A Francisco: Jossey -Bos
36. Acceptance and mindfulness and marital therapy. .)2005( .Burpee L. & Langer E )1(12 ,.51-43 Journal of adult Development
37. Studying stepfamilies: Four eras of family .)2018( .Canong, L., & Coleman, M 24-7 ,)1(57 ,scholarship. Family process
38. Relational resilience as a protective factor in .)2020( .Cihan, H., & Aydogan, D -281 ,33 ,maritaladjustment of couples with cancer: a dyadic model. Neurological Sciences 288
39. The marital problemsquestionnaire )1995( Douglass IV,Frazier M. Douglass, Robin
40. ,95 )MPQ(short screening instrument for marital therapy" Journal offamily Relations,jul p238 ,3 44issue.vol
41. ENRICH martial inventory. A Discriminantvalidity )1989(Fowers, B.J. & Olson D.H .79-15,65 ,and cross validation assessment. Journal of marital and family therapy
42. Grossmann I, Huynh AC, Ellsworth PC. Emotional complexity: Clarifying definitions .895:)6(111;2016 .and cultural correlates. Journal of personality and social psychology
43. The Development andpredictive" )1994( .Holman, T.B. Larson, J. H & Harmer,s. L validity of anew premarital assessment instrument: The preparation formarriage 52-46 ,43 ,Questionnaire. .FamilyRelations 21435=https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id
44. A dyadic approach to infertility .)2018( .Kim, J. H., Shin, H. S., & Yun, E. K stress, maritaladjustment, and depression on quality of life in infertile couples. Journal of 14-6 ,)1(36 ,HolisticNursing
45. International perspectives on couple .)2005( .Markman, H. J., & Halford, W. K .146-139 ,)2(44 ,relationship education. Family process
46. McDonald, J. E., Olson, J. R., Lanning, A. H., Goddard, H. W., & Marshall, J. Effects of religiosity, forgiveness, and spousal empathy on marital adjustment.)2018(P &416-393 ,)4(54 ,Marriagefamily review
47. Assessing the role of relationship conflict in sexual .)2002( .Metz, M. E., & Epstein, N 164-139 ,28 ,dysfunction. J Sex Marital Ther
48. Marital Adjustment: Extension of psychophysical well-being. .)2014( .Mondol, J LAP LAMBERT Academic Publishing
49. The relationship between inherent and .)2014( .Ozden, M. S., & Celen, N acquired characteristics of human development with marital adjustment. ProcediaSocial 56-48 :)4(25 ,andBehavioral Sciences
50. Polak S, Saini M. The complexity of families involved in high -conflict disputes: .A postseparation ecological transactional framework. Journal of Divorce & Remarriage ]In Persian[ .40- 117:)2(60;2019
51. Styles of managing organizational conflict: a critical review and .)1997( .Rahim, M.A 77-61 :2 synthesis of theory and research. Current Topics in Management
52. Empirical studies on managing conflict. The Journal of Conflict .)2000( .Rahim, M.A .8–5 ,)1( 11 Management
53. Managing Conflict in Organizations. Transaction Publishers, .)2010( .Rahim, M.A .Livingston Campus of Rutgers University
54. Rodríguez -González M, Skowron EA, Cagigal de Gregorio V, Muñoz San Roque I. Differentiation of self, mate selection, and marital adjustment: Validity of postulates of 11:)1(44;2016 .Bowen theory in a Spanish sample. The American Journal of Family Therapy .23-
55. Conflict management styles, emotional intelligence, .)2010( .Shih, H. A., & Susanto, E ,and job performance in public organizations. International Journal of Conflict Management .168-147 ,)2(21
56. Emotional intelligence as a predictor of .)2013( Tabinda , Jalil & Amina , Muazzam ,marital adjustment to infertility International Journal of Research Studies in Psychology .58-45 ,)3(2
57. A study of married.)2006( .Taniguchi, S. Freeman, P.A. Taylor, S.& Malcarne B couples’ perceptions of experiential education of marital satisfaction in outdoor recreation.256-253 ,)3(28 .Journal of experiential education
58. Marital conflict among couples: The case of .)2021( .Tasew, A. S., & Getahun, K. K .1903127 ,)1(8 ,Durbete town, Amhara Region, Ethiopia. Cogent Psychology
59. Effects of a couple communication program .)1992( .Yalcin, B. M., & Karahan, T. F -36 ,)1(20 ,on marital adjustment. The Journal of the American Board of Family Medicine .44

چکیده عربی:
ندارد
برچسب ها:
شناسنامه نشریه
صاحب امتیاز
مدرسۀ علمیۀ مدینة‌العلم کاظمیه
مدیر مسئول
سید ابراهیم فاطمی نسب
سردبیر
علی اکبر دهقانی اشکذری
هیات تحریریه
سید ابراهیم فاطمی نسب
علی اکبر دهقانی اشکذری
امید نساج دره
محمد مهدی مزین
محسن رجبی نصرت آبادی
هادی هادی زاده بهابادی
ناصر رحمانی شمسی
امیرحسین حسنعلی تفتی
ویراستار ادبی
محمدسجاد قاسمی
دوره انتشار
فصلنامه
مقالات آماده انتشار
نتیجه‌ای پیدا نشد.
شماره های پیشین
آخرین مقالات
شماره های پیشین
بانک ها و نمایه نامه ها
کل مقالات ۲۳
در پروسه انتشار ۲۱
منتشر شده ۲
کل بازدید سایت ۶۹۸