تبیین ضرورت ازدواج با الگوی اسلامی با نگاه فلسفی کلامی

دوره انتشار:
ویژه نامۀ همایش ملی بانوی هزارۀ اسلام، تابستان 1403
نوع مقاله:
علمی - پژوهشی
صفحات:
35 - 56
نویسندگان:

محسن ملاباقری نیری؛ پژوهشگر مرکز پژوهش و آموزش‌ها‌ی کاربردی مدرسۀ علمیۀ محمدیه یزد.

چکیده:
از مهم‌تریـن تمایـزات انسـان از سـایر موجـودات، اختیـار و آزادی در افعـال اسـت کـه البتـه آنچـه او را ارزشـمند می‌ کنـد ایـن اسـت کـه افعـال خـود را بـر اسـاس حکـم عقـل اختیـار کنـد. بنابرایـن فعلـی ارزشـمند اسـت کـه عقـل حکـم بـه مصلحـت آن نمایـد و از طـرف دیگـر وقتـی عقـل حکـم بـه مصلحـت فعلـی کـرد، زمینـه شـوق و شـوق مؤکـد در نفـس ایجاد می‌شـود تـا آن را انجام دهـد. اما یکی از اموری کـه رفـع بسیـاری از نیازهـای انسـان وابسـته بـه آن اسـت، ازدواج اسـت کـه امروزه الگوهـای مختلفـی ماننـد الگـوی اسلامـی، همباشـی (ازدواج سـفید) و غیـره بـرای ازدواج وجـود دارد کـه ایـن پژوهـش بـه دنبـال تبییـن ضرورت تبعیـت از الگـوی اسلامـی ازدواج و نفـی سـایر الگوهـا بـا روش کتابخانـه‌ای بـا بیـان ادلـه عقلـی و عقلائـی اسـت. نتایـج نشـان داد عقـل بـا توجـه بـه ادلـه موجـود حکـم می‌ کنـد: ا گـر الـگویی بـرای ازدواج بایـد انتخـاب شـود، ضرورتاً الگـوی اسلامـی اسـت و در دیگـر الگوهـا مفسـده اسـت و در صورت انتخـاب آن‌هـا، حکم عقـل نادیده گرفته می‌شـود. دلیل اول و دوم کـه قـوه عاقلـه انسـان بـر اسـاس آن حکـم مـی کنـد، بـر ایـن اسـاس اسـت کـه ا گر عقـل، حکم به ضروت تبعیـت از الگـوی اسلامـی نکنـد، تشریـع الگـوی اسلامـی منتهـی بـه ترجیـح بلامرجـح و نفـی غـرض از شـارع مقـدس می‌شـود کـه هـر دو محـال اسـت. دلیل سـوم تمسـک بـه قاعده تبیعـت احکام از مصالـح و مفاسـد، دلیـل چهـارم تمسـک بـه قاعـده ملازمـه عقـل و شـرع و دلیـل پنجـم تمسـک بـه قاعـده «الواجبـات الشـرعیه الطـاف فـی الواجبـات العقلیـه» اسـت کـه بـر اسـاس این ادله، حکـم عقل و یـا عـقلاء، تبعیـت از الگـوی اسلامـی ازدواج اسـت.
کلیدواژگان:
همباشی، ازدواج سفید، همجنس‌بازی، ازدواج اسلامی، تبعیت احکام، ترجیح بلامرجح.
منابع:

قرآن کریم.
1. احمدونـد شـاهوردی، محمـد و رمضانـی مقـدم آرانـی، فریـده(1401 ش)، «مقایسـه ‌مؤلفه‌هـای روابـط موضوعـی و خودشناسـی انسـجامی در زوج‌هـای بـا ازدواج‌ سـفید و رسـمی» روان شناسـی تحولـی روان شناسـان ایرانـی، شـماره 72، (ص 365 - 376 ).
2. احمـری، حسیـن( 1389ش)، «مبانـی فقهـی حقـوق اسلامـی» پژوهشـنامه فقـه و حقـوق اسلامـی، شـماره 1 (پچاپی 5).
3. پسـندیده، عبـاس( 1391ش) ،رضایـت زنـاشویی‌، قـم، موسسـه علمی فرهنـگی دار الحدیث ،چاپ اول.
4. تبـار فیروزجـایی، رمضانعلـی( 1384ش)، «علـم کلام، فلسـفه دیـن و الاهیـات» قبسـات، شـماره 38.
5. تقـوی پور، محمدرضـا و صلواتیـان، سیـاوش( .1394ش)، «الگـوی خانـواده تـراز اسلامـی در منظومـه فکـری رهبـر معظـم انـقلاب اسلامـی» مطالعـات راهبـردی بسیـج، شـماره 69، (ص5 - 38 ).
6. جـوادی آملـی، عبـدالله( 1386ش) ،تبییـن براهیـن اثبـات خـدا، تحقیـق حجـۀ الاسلام حمیـد پارسـانیا، مرکـز نشـر اسـراء ،چاپ پنجـم.
7. حاکمـی، محسـن و ‌حامـی کارگـر، ‌فاطمـه و شیـردل، الهـام( 1399ش) «چیسـتی نـکاح در عرفـان اسلامـی؛ از ازدواج اسـمایی تـا ازدواج عنصـری» فصلنامـه نامـه الهیـات، شـماره 53 (ص 19 - 34 ).
8. رجـایی، نجیـب الله( 1401ش)، «بررسـی تبعیـت و عـدم تبعیـت احـکام شـرع، از مصالـح و مفاسـد واقعـی» دوفصلنامـه یافته‌هـای فقـه قضـایی، 2(4) (ص39-64).
9. رحمـت آبـادی، اعظـم و کاریـزی، الهـام( 1396)، «ازدواج سـفید؛ پیامدهـا و خطـرات» پژوهش‌هـای نویـن در گسـتره تاریـخ، فرهنـگ و تمـدن شـیعه، شـماره 1 (ص 77 - 102 ).
10. رضانـژاد، عزالدیـن( 1378)، « گـذری بـر مباحـث علـم کلام(4)روش بحثهـای کلامی» کلام اسلامـی، شـماره 31 ( ص 48 – 65)
11. زارع محمـدی، آرزو و امیـدی، افسـانه و جعفـری روشـن، مرجـان و قنبـری، علـی(1398)، «مقایسـه ابعـاد شـخصیت و سـبک‌های حـل تعـارض و رضایـت زنـاشویی زنـان متاهـل در ازدواج سـنتی و ازدواج سـفید» خانـواده و بهداشـت، شـماره 19، ( ص 52 - 67 ).
12. سـاعدی، جعفـر( 1381ش)، «تبعیـت احـکام از مصالـح و مفاسـد» فقـه اهـل بیـت ،شـماره 29.
13. مجلسـی، محمـد باقـر( 1403ق) ،بحارالانـوار، جمعـی از محققـان، بیروت، دار احیاء التراث العربی.
14. شـا کری، بلال( 1391ش)، «لزوم تبعیت احکام از مصالح و مفاسد،» فصلنامه پژوهش‌های اصولی، (4-14) (ص104-130).
15. شـب زنـده دار، مهـدی( 1396)، «تقریـر درس خـارج فقـه» مورخ 9/10/1396، https://eshia..ir
16. شریـف یـزدی، سـعید و جهانـگیرزاده قمـی، محمدرضـا و بنیانـی، محمدرضـا (1403ش) ،«شناسـایی و روایی‌سـنجی ‌مؤلفه‌هـای نگـرش بـه ازدواج بـر اسـاس منابـع اسلامـی ،روان شناسـی و دیـن، شـماره 65 (ص7 – 24).
17. الشیـخ الصـدوق (بی‌تـا) ،علـل الشـرایع، النجـف، منـشورات المکتبـة الحیدریة(کتابخانـه فقاهـتlib.eshia.ir).
18. طباطبایی، محمدحسـین( 1374ش) ،ترجمه تفسـیر المیزان، قم، دفتر انتشـارات اسلامی‌،
19. چاپ 5.
20. طباطبایی، محمدحسین) 1416ق( ،نهایةِ الحکمةِ، قم، مؤسسة النشر الإسلامي ، چاپ 12.
21. عبداللهـی نـژاد، کریـم و ربانـی، محمدحسـن و جلال، قربـان) 1395ش(، «تبعیـت احـکام از مصالح و مفاسـد» مطالعات معرفتی در دانشـگاه اسلامی، دوره 20، شـماره 3 ص359)-374.(
22. علیدوسـت، ابوالقاسـم) 1384ش(، «تبعیـت یـا عـدم تبعیـت احـکام از مصالـح و مفاسـد واقعـی» حقـوق اسلامـی، 2 (6) )ص9-32.(
23. فخـارزاده، راضیـه و دانـش پور، افتخـار و روحانـی، عباسـعلی) .1400ش(، «بررسـی مصلحـت در ازدواج ولایی کـودک در حقـوق ایـران، بـا رویکـردی بـر فقـه اسلامـی» مبانـی فقهـی حقـوق اسلامـی، شـماره 27 ) ص 43-64.(
24. کلینـی، محمـد بـن یعقـوب) 1407ق( ،الکافـی، تحقیـق علی‌ا کبـر غفـاری و محمـد آخوندی ،تهـران، دار الکتـب الإسلامیة.
25. گلسـتانی بخـت، طاهـره) 1395ش(، « کارکـرد ازدواج: یـک تحقیـق کیفـی» پژوهش‌هـای روان شناسـی اجتماعـی، دوره ششـم، شـماره 23 )ص35-50.(
26. محسـنی، طاهـره) 1402،( «الگـوی خانـواده تـراز اسلامـی از منظـر امـام رضـا علیـه الـسلام» مطالعـات اسلامـی خانـواده و زنـان، شـماره 2 ) ص 41 - 84.(
27. معینـی، زینـب) 1400ش(، «مقایسـه سـبک زندگـی آرامش مـدار، کارکـرد خانـواده و احسـاس خوشـبختی همسـران در بیـن زوجیـن ازدواج‌هـای سـفید، سـنتی و مـدرن» رویـش روان شناسـی، شـماره 58،) 3 تـا 52.(
28. میـری گرجـی، سیـده معصومـه) 1400ش(، «هـدف از ازدواج در نگـرش اسلامـی» معـارف علـوم اسلامـی و علـوم انسـانی، شـماره 6 ) ص 25 - 44.(
29. النجفي الجواهري، الشیخ محمد حسن) 1362،( جواهر الکلام فی شرح شرائع الإسلام، تحقیـق علـی آخونـدی، بیروت، دار إحیاء التراث العربی ،چاپ هفتم.
30. نوری، حسین) ‌1408ق( ،مسـتدرک الوسـائل، تحقیق مؤسسـه آل البیت علیهم السلام، قم ،مؤسسـه آل البیـت علیهـم السلام ،چاپ اول.

چکیده عربی:
ندارد
شناسنامه نشریه
صاحب امتیاز
مدرسۀ علمیۀ مدینة‌العلم کاظمیه
مدیر مسئول
سید ابراهیم فاطمی نسب
سردبیر
علی اکبر دهقانی اشکذری
هیات تحریریه
سید ابراهیم فاطمی نسب
علی اکبر دهقانی اشکذری
امید نساج دره
محمد مهدی مزین
محسن رجبی نصرت آبادی
هادی هادی زاده بهابادی
ناصر رحمانی شمسی
امیرحسین حسنعلی تفتی
ویراستار ادبی
محمدسجاد قاسمی
دوره انتشار
فصلنامه
مقالات آماده انتشار
نتیجه‌ای پیدا نشد.
شماره های پیشین
آخرین مقالات
شماره های پیشین
بانک ها و نمایه نامه ها
کل مقالات ۲۳
در پروسه انتشار ۲۱
منتشر شده ۲
کل بازدید سایت ۶۶۴